«Μακροοικονομικό σοκ» βλέπει η JP Morgan μετά τις ανακοινώσεις που έκανε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς.
Όπως είπαν οι αναλυτές της JPMorgan, «εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διατηρήσει τους μαζικούς δασμούς που ανακοίνωσε σήμερα, τότε η πρωτοφανής εμπορική πολιτική του ενδέχεται να μειώσει τον ρυθμό ανάπτυξης τόσο της οικονομίας της Αμερικής όσο και της παγκόσμιας το 2025».
Η JPMorgan σημείωσε πως οι δασμοί θα αυξήσουν τους φόρους των Αμερικανών κατά 660 δισ. δολάρια σε ετήσια βάση. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αύξηση φόρων που καταγράφηκε πρόσφατα και μάλιστα με διαφορά. Επίσης ο οίκος αναφέρει πως οι δασμοί αυτοί θα εκτινάξουν τις τιμές των προϊόντων αυξάνοντας τον δείκτη Τιμών Καταναλωτή κατά 2% .
«Ο αντίκτυπος των δασμών στον πληθωρισμό θα είναι σημαντικός», ανέφεραν οι αναλυτές. «Θεωρούμε την πλήρη εφαρμογή αυτών των πολιτικών ως ένα σημαντικό μακροοικονομικό σοκ».
Το σοκ θα επιδεινωθεί από την πτώση του καταναλωτικού και επιχειρηματικού κλίματος και από τυχόν αντίποινα που θα υποστεί η Αμερική, καθώς οι ξένες χώρες ενδέχεται να επιβάλουν νέους δασμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Τονίζουμε πως εάν ότι αυτές οι πολιτικές συνεχιστούν τότε ενδέχεται η αμερικανική οικονομία αλλά και η παγκόσμια να οδηγηθούν φέτος σε ύφεση », ανέφεραν οι αναλυτές.
Η ανακοίνωση του Τραμπ για τους δασμούς
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νέους σαρωτικούς δασμούς σε προϊόντα που εισέρχονται στις ΗΠΑ, οι οποίοι ενδέχεται να ανατρέψουν το παγκόσμιο εμπόριο.
Συγκεκριμένα, ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς ύψους 10%, με ορισμένες χώρες που ο Λευκός Οίκος έχει θεωρήσει ως τους «χειρότερους παραβάτες» να πλήττονται με υψηλότερους συντελεστές. Οι νέοι συντελεστές επηρεάζουν περίπου 100 χώρες, με 60 από αυτές να αντιμετωπίζουν τους υψηλότερους φόρους εισαγωγής.
Οι ΗΠΑ θα επιβάλουν δασμούς 10% στο Ηνωμένο Βασίλειο και 20% στην ΕΕ.
Στις χώρες που θα αντιμετωπίσουν υψηλότερους αμοιβαίους δασμούς συμπεριλαμβάνονται η Κίνα (34%), το Βιετνάμ (46%), η Ταϊλάνδη (36%), η Καμπότζη (49%) και η Ιαπωνία (24%).
Επιπλέον ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 25% σε όλα τα αυτοκίνητα ξένης κατασκευής, οι οποίοι θα ισχύσουν από τα μεσάνυχτα της Πέμπτης στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ υποστήριξε πως οι δασμοί θα αποπληρώσουν το δημόσιο χρέος και θα αποκαταστήσουν την αμερικανική παραγωγή.
Ο επικεφαλής της οικονομικής έρευνας για τις ΗΠΑ στον οίκο Fitch Ratings,Olu Sonola χαρακτήρισε τους δασμούς ως «game-changer, όχι μόνο για την οικονομία των ΗΠΑ αλλά και για την παγκόσμια οικονομία. Οι οικονομίες πολλών χωρών ενδέχεται να καταλήξουν σε ύφεση».
Την ίδια ώρα, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε μεταξύ άλλων πως οι δασμοί των ΗΠΑ είναι μεγάλο πλήγμα για την παγκόσμια οικονομία και ότι οι συνέπειες θα είναι τρομερές για εκατομμύρια ανθρώπους. Η ΕΕ είναι «έτοιμη να απαντήσει» στους νέους αμερικανικούς δασμούς είπε ακόμα η Φον ντερ Λάιεν.
Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να αντιδρούν.
Ο Καναδάς και το Μεξικό δεν συμπεριλήφθηκαν στον σημερινό νέο γύρο δασμών. Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι θα ασχοληθεί με τις δύο χώρες χρησιμοποιώντας ένα πλαίσιο που έχει καθοριστεί σε προηγούμενα εκτελεστικά διατάγματα.
Οι πίνακες
Παρακάτω παρατίθενται οι πίνακες με τους δασμούς που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ:
«Αύξηση τιμών σε κακάο, καφέ και βρώμη για τους Αμερικανούς καταναλωτές»
Ο αντιπρόεδρος εκστρατειών και ειδικών έργων στην Ένωση Καταναλωτικών Μάρκων προειδοποίησε πως παρά το ότι πολλά προϊόντα παράγονται ήδη στις ΗΠΑ, «εξακολουθούμε να έχουμε μια εγγενή εξάρτηση από τα αγαθά που προέρχονται από το εξωτερικό».
Ο ίδιος αναμένει ότι το κόστος διάφορων καθημερινών αγαθών θα αυξηθεί. «Το κακάο, ο καφές, η βρώμη από τον Καναδά, συγκεκριμένοι τύποι χάλυβα που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των δοχείων για το σπρέι μαλλιών, για μια σούπα θα αυξηθούν… Δεν μπορείτε να βρείτε αυτά τα προϊόντα εδώ», τονίζει.
«Και έτσι στο τέλος της ημέρας, ένας δασμός απλώς αυξάνει το κόστος παραγωγής και αναπόφευκτα αυτό θα γίνει αισθητό στους καταναλωτές».
«Πλήγμα για τους οινοπαραγωγούς της ΕΕ»
Παράλληλα, είναι σαφές ότι οι οινοπαραγωγοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανησυχούν πάρα πολύ για τον αντίκτυπο που θα έχουν οι αμερικανικοί δασμοί. Πέρυσι, το 28% των εξαγωγών κρασιού της ΕΕ κατευθύνθηκε στις ΗΠΑ, δηλαδή αξίας περίπου 5,28 δισ. δολαρίων.
Η Comité Européen des Entreprises Vins (CEEV) που εκπροσωπεί τους οινοπαραγωγούς της ΕΕ, βασιζόμενη σε σχετικούς αριθμούς δηλώνει πως η αγορά κρασιού των ΗΠΑ «είναι θεμελιώδης για την οικονομική σταθερότητα» του κλάδου τους.
Οι φιάλες τους έχουν τώρα δασμό 20% και αυτό σημαίνει πως οι τιμές τους θα είναι υψηλότερες καθώς ούτε οι οινοπαραγωγοί αλλά ούτε και οι λιανοπωλητές είναι διατεθειμένοι να δεχτούν πλήγμα στα κέρδη τους.
Πολλοί Αμερικανοί πολίτες μπορεί τώρα να θεωρούν πως ένα εισαγόμενο ευρωπαϊκό μπουκάλι κρασί είναι πολυτέλεια.
Πρόκειται για ένα ακόμη πλήγμα για τους Ευρωπαίους οινοπαραγωγούς, λίγες ημέρες αφότου η ΕΕ πρότεινε ένα πακέτο στήριξης για να τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν μια σειρά από προκλήσεις, όπως τη μείωση της κατανάλωσης στο εσωτερικό αλλά και τη κλιματική αλλαγή. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που ο γενικός γραμματέας της CEEV κάλεσε την ΕΕ και τις ΗΠΑ «να ανανεώσουν τις προσπάθειες για την εξεύρεση μιας διαπραγματευτικής λύσης που θα αποτρέψει την επιβολή δασμών στα αμπελοοινικά προϊόντα».
Άμεσες επιπτώσεις στην Ασία
Μετά το κλείσιμο της Wall Street και οι τρεις βασικοί δείκτες βυθίστηκαν
στις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Η τιμή του χρυσού, που θεωρείται ασφαλές καταφύγιο ανέβηκε περαιτέρω. Στην Ασία, τα χρηματιστήρια που άνοιξαν έμοιαζαν σε κατάσταση παραζάλης (–4% στο Τόκιο, περί το –2% σε Σεούλ, Χονγκ Κονγκ, Σίδνεϊ).
Για να βρει κανείς όμοια επίθεση προστατευτισμού του Λευκού Οίκου θα χρειαστεί να ανατρέξει στα χρόνια του 1930, και θα δει κατ’ ελάχιστον την επιβολή τελωνειακών δασμών 10% σε όλες τις εισαγωγές, που ανεβαίνουν πολύ, ως πάρα πολύ, για χώρες που η Ουάσιγκτον κρίνει ότι είναι ιδιαίτερα «εχθρικές» σε ό,τι αφορά το εμπόριο.
Η επιβάρυνση θα είναι μεγάλη κυρίως για την Κίνα. Τα προϊόντα της βρίσκονται αντιμέτωπα με νέους δασμούς 34%. Αυτοί προστίθενται στους δασμούς 20% που είχαν ήδη ανακοινωθεί από την κυβέρνηση Τραμπ.
Το Πεκίνο «αντιτίθεται σθεναρά» στους δασμούς αυτούς και εννοεί να τους ανταποδώσει και παροτρύνει την Ουάσιγκτον να τους «ακυρώσει» προκειμένου να μην κινδυνεύσει η «παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη». Αυτή ήταν η αντίδραση του υπουργείου Εμπορίου στο Πεκίνο.
Τα εξαγόμενα αγαθά της ΕΕ θα επιβαρυνθούν με τελωνειακούς δασμούς 24%.
Αυτά της Ιαπωνίας θα υποστούν δασμούς 24%, της Ινδίας 26%, του Βιετνάμ 46%.
Οι επιπρόσθετοι αυτοί δασμοί υποτίθεται πως αποτελούν ανταπόδοση για «μη δασμολογικούς» φραγμούς για τα αμερικανικά προϊόντα, για παράδειγμα υγειονομικούς και περιβαλλοντικούς κανονισμούς. Ο Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε τα μέτρα αυτά.
Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε πως ορισμένες κατηγορίες δεν θα επηρεαστούν, όπως για παράδειγμα οι ράβδοι χρυσού, τα φαρμακευτικά είδη, οι ημιαγωγοί, ο χαλκός, η ξυλεία για κατασκευές, τα ενεργειακά προϊόντα και κάποια μέταλλα που δεν υπάρχουν στην επικράτεια των ΗΠΑ.
Οι δασμοί δεν αφορούν χώρες όπως η Ρωσία ή η Βόρεια Κορέα. Αμερικανός αξιωματούχος εξήγησε πως δεν είναι σημαντικοί εμπορικοί εταίροι.
Η Ουάσινγκτον διεμήνυσε στα κράτη που πλήττονται πως καλά θα κάνουν να μην ανταποδώσουν. «Συγκρατηθείτε, απορροφήστε το χτύπημα, περιμένετε να δείτε πώς θα εξελιχτεί η κατάσταση. Διότι αν ανταποδώσετε, τότε θα υπάρξει κλιμάκωση», απείλησε ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.
Ο γενικός δασμός 10% θα εφαρμοστεί από το Σάββατο, 5 Απριλίου στις 07:01 (ώρα Ελλάδας) και οι υψηλότεροι την Τετάρτη 9η Απριλίου.
Για τον οικονομολόγο του Ινστιτούτου Πίτερσον για τα Διεθνή Οικονομικά (PIIE),Μόρις Όμπστφελντ οι χθεσινές ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια «κήρυξη πολέμου για την παγκόσμια οικονομία».
Ούτε το Μεξικό, αλλά ούτε και ο Καναδάς εμφανίζονται στον νέο κατάλογο καθώς έχουν υπογράψει μια τριμερή συμφωνία για το εμπόριο με τις ΗΠΑ και υπόκεινται σε άλλο καθεστώς.
Και οι δυο χώρες θα υποστούν όπως κι όλος ο υπόλοιπος κόσμος, τους επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς 25% στα οχήματα που έχουν κατασκευαστεί στο εξωτερικό, που επρόκειτο να τεθούν σε εφαρμογή στους 07:01 (ώρα Ελλάδας).
Οι νέοι τελωνειακοί δασμοί δεν θα έχουν παρά «χαμένους» και μόνο, προεξόφλησε ο συλλογικός φορέας VDA της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, παροτρύνοντας την ΕΕ να αντιδράσει με «δύναμη» αλλά να επιδείξει «βούληση για διαπραγμάτευση». Συλλογικός φορέας της χημικής βιομηχανίας από την πλευρά του κάλεσε τις Βρυξέλλες να παραμείνουν «ψύχραιμες» και να αποφύγουν «κλιμάκωση».
Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ εξάλλου επέβαλε τελωνειακούς δασμούς 25% στον χάλυβα και στο αλουμίνιο.
«Θα καταπολεμήσουμε αυτούς τους τελωνειακούς δασμούς με αντίμετρα», τόνισε ο Μαρκ Κάρνι, νέος πρωθυπουργός του Καναδά και ηγέτης των Φιλελευθέρων.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε διάγγελμά της νωρίς το πρωί, προειδοποίησε πως οι δασμοί αυτοί θα αποτελέσουν «μείζον πλήγμα» για την παγκόσμια οικονομία, για «όλες» τις εταιρίες και τους απλούς πολίτες, προεξοφλώντας ιδίως αύξηση του πληθωρισμού. Ανήγγειλε αντίμετρα, αλλά τάχθηκε ταυτόχρονα υπέρ διαλόγου.
Η κυβέρνηση της Βρετανίας, που διαπραγματεύεται συμφωνία για το εμπόριο με τις ΗΠΑ, μένει —συγκριτικά— αλώβητη από τα μέτρα, θα επιβαρυνθεί με τους ελάχιστους επιπρόσθετους δασμούς 10%. «Η προσέγγισή μας συνίσταται στο να παραμείνουμε ήρεμοι και να δεσμευτούμε να κλείσουμε συμφωνία η οποία, το ελπίζουμε, θα μετριάσει τον αντίκτυπο αυτού που ανακοινώθηκε», σχολίασε ο Βρετανός υπουργός Εμπορίου Τζόναθαν Ρέινολντς.
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, που έχει το υψηλότερο εμπορικό πλεόνασμα από κάθε άλλη χώρα μέλος της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ, καθώς είναι η έδρα πολλών αμερικανικών ομίλων στην Ευρώπη, κάλεσε η αντίδραση των Βρυξελλών να είναι «αναλογική».
Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει τους δασμούς περίπου σαν μαγικό ραβδί, που θα ξαναφέρει στη χώρα τη βαριά βιομηχανία, θα ισοσκελίσει το ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών και θα μηδενίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, ο Τσακ Σούμερ, βλέπει τα πράγματα αλλιώς. Η προστατευτική επίθεση, προειδοποίησε, θα «στοιχίσει πάνω από 6.000 δολάρια τον χρόνο στο μέσο νοικοκυριό της Αμερικής» λόγω της αύξησης των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων.
Ο πρόεδρος της επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Μπερντ Λάνγκε είπε από την πλευρά του πως ο κ. Τραμπ μίλησε χθες περί «ημέρας ανεξαρτησίας», αλλά το πιθανότερο είναι να αποδειχτεί πως επρόκειτο για «ημέρα πληθωρισμού».
Οι δασμοί εξάλλου ενδέχεται να πλήξουν κολοσσούς της τεχνολογίας και μεγάλες αμερικανικές εταιρείες που έχουν αλυσίδες εφοδιασμού κυρίως στην Ασία.